Plan „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”

20. stycznia 1942 roku odbyło się w Wannsee spotkanie, w którym uczestniczyli wysokiej rangi niemieccy urzędnicy państwowi. Przewodniczył im Reinhard Heydrich, szef Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy. Tematem „narady” było omówienie „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej w niemieckiej strefie wpływów w Europie”, czyli fizycznej eksterminacji europejskich Żydów. Głównym koordynatorem i wykonawcą planu został Adolf Eichmann.

(więcej…)

Wspomnienia Pani Marii Kozyra

Wspomnienia tych, którzy doświadczyli tragicznych wydarzeń związanych z wojną, są najlepszą i najprawdziwszą lekcją historii. Zapisały się one na stałe w pamięci, pomimo upływu czasu. Są łącznikiem między przeszłością i przyszłością, ciągle budzą emocje. Ci, którzy przywołują obrazy z tamtych czasów, przeżywają je na nowo. Wszechobecna śmierć, rozpacz, ból, głód towarzyszyły im każdego dnia. Doświadczyli niewyobrażalnego piekła na ziemi.

(więcej…)

Nagranie ze wspomnieniami członków ruchu oporu

II wojna światowa to najtragiczniejsze doświadczenie narodu polskiego. Ilość cmentarzy rozsianych po całym kraju świadczy najdobitniej o ogromie nieszczęścia, z jakim przyszło się zmierzyć historii. Wszechobecna przemoc, masowe mordy, obdarcie z ludzkich praw, całkowity upadek moralności, załamanie systemu wartości – to świat, w którym trzeba było nauczyć się
egzystować.

(więcej…)

Wspomnienia Jana Pawlika

W nawiązaniu do wspomnień Pani Władysławy Tymińskiej publikujemy historię Jej ojca, Jana Pawlika z Bierówki, spisaną przez wnuka i prawnuczkę. Dziękujemy Panu Lucjanowi Wiśniowskiemu i Pani Marlenie Wiśniowskiej za udostępnione Instytutowi materiały. To najlepszy przykład jak przekazywane są z pokolenia na pokolenia rodzinne historie.

(więcej…)

Las Warzycki w lokalnej twórczości

Cmentarz w warzyckim lesie do dzisiaj budzi grozę. Patrzymy z przerażeniem na mogiły, wspominamy ofiary i modlimy się w skrytości ducha, by nigdy więcej takie wydarzenia nie miały miejsca. Pięć tysięcy ludzi straciło tu życie – tak mówi większość dostępnych źródeł. To tak jakby w jednej chwili z powierzchni ziemi zniknęły dwie wioski wielkości Warzyc i została głucha pustka. Zastanawiamy się dlaczego tak mało ofiar (około 500) zostało zidentyfikowanych, choć prace Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w lesie w Warzycach trwały 15 lat. Częściową odpowiedz na to pytanie znajdziemy w dwóch fragmentach książki „Jasło oskarża”:

(więcej…)

Wspomnienia Pani Janiny Wójcik

Z posiadanych informacji wynika, że las warzycki jest miejscem straceń około 5 tysięcy ofiar, głównie mieszkańców powiatu: jasielskiego, krośnieńskiego, brzozowskiego i gorlickiego.Liczba ta robi wrażenie, ale nie ma twarzy. A przecież te tysiące ludzkich istnień, które tu znalazły swój kres, to ukochane matki i troskliwi ojcowie, to pełne marzeń córki i wujkowie z poczuciem humoru, to przyjaciele i cudowne, empatyczne przyjaciółki oraz babcie, których twarze naznaczyła pajęczyna zmarszczek, to ludzie, którzy wychodząc z domu z pękiem kluczy w kieszeni, nigdy nie zakładali, że do niego nie wrócą. Dlatego tak ważna jest pamięć o każdej osobie, o każdym z nich.

Nam szczęśliwcom, którzy nie doświadczyli okrucieństwa wojny, pozostaje tylko wyobraźnia i szczere współczucie oraz pielęgnowanie pamięci o ofiarach.

(więcej…)